Monthly Archives: februari 2012

  • 4

Lichaamstaal: de ademhaling

Category : Blog

Communiceren doe je op enorm veel verschillende manieren: met wat je zegt, doet en laat, met je lichaamstaal, je bewegingen, je gedrag … Een van de minder belichte kanten van communiceren, maar zeker een belangrijke, is de ademhaling. Je communiceert door middel van je ademhaling met jezelf, je lichaam en ook met je omgeving.

Aan je ademhaling is een en ander af te lezen. Net als met veel vormen van waarnemen en duiden is het ook hierbij weer zaak dat je uitkijkt niet in de ‘lijstjes’ te vervallen: een opsomming van punten waaraan je zou kunnen zien wat iets betekent. Dat is leuk voor op een verjaardagsfeestje; als tante Jo vertelt dat iemand liegt als hij naar rechtsboven kijkt, of dat iemand afgesloten is als hij zijn armen over elkaar heeft. Maar met gedegen interpretatie heeft het niets van doen.

Dat betekent overigens niet dat alle interpretaties moeilijk moeten zijn, maar dat je jezelf een dienst bewijst als je durft te twijfelen aan wat je waarneemt, altijd de context in acht neemt en de combinatie met andere waarnemingen in je interpretatie meeneemt.

Context is belangrijk
Als je dat in je achterhoofd houdt, en ook op die basis de hieronder gegeven aanwijzingen gebruikt, kun je een hoop waarnemen aan de ademhaling. Het leuke van ademhaling is dat we het allemaal voortdurend doen zolang we in leven (willen) zijn. Het is dus altijd te bestuderen als er iemand in de buurt is die ademt.

Een aantal punten dat je kunt ‘aflezen’ aan de ademhaling is:

  • tempo
  • diepte
  • locatie
  • interval
  • ritme
  • gewicht/souplesse
  • verandering

Er zijn meer dingen die je kunt bestuderen, maar met bovenstaande punten heb je al een aardige set waarnemingsaspecten. Het belangrijkste punt is het laatste: verandering. Een snelle ademhaling bijvoorbeeld, betekent nagenoeg niets wanneer het gebeurt bij iemand die voortdurend snel ademhaalt. Zo geldt voor alle punten dat ze op zichzelf niet zoveel betekenen. Het zijn de veranderingen in snelheid, plaats, regelmaat en duur die iets kunnen vertellen over stemming en eventueel volgende acties. In dat licht bezien kan een ademhaling die versnelt duiden op een verandering van waarneming en stemming. Lekker vaag natuurlijk, dus een paar generalisaties zijn wellicht prettig.

Hoog en snel
Een ademhaling die hoog in de borst zetelt en die ook nog eens snel en kort is, zie je vaak bij mensen die van zichzelf beweeglijk, drukker en vaak visueel ingesteld zijn. Het kan enigszins nerveus overkomen, zo’n hoge, snelle ademhaling. Wanneer de adem normaal gesproken rustiger en lager is, en dan ineens omhoog gaat – wat je kunt zien aan de bewegingen van de borstkas – en versnelt, is er meestal sprake van geschrokken zijn of anderszins opwinding. De opmerking “Haal een paar keer diep adem,” is naast “neem een glaasje water” een van de meest gehoorde adviezen wanneer iemand overstuur is. De snelle ademhaling zorgt voor een snelle verplaatsing van zuurstof en de zogeheten vlucht- of vechthormonen (o.a. adrenaline).

Midden en gematigd
De ademhaling die voornamelijk rond het middenrif plaatsvindt en niet te snel of te langzaam gaat geeft ook vaak een balans aan; een letterlijk middelpunt. Vooral wanneer deze vanuit een eerdere hoge/snelle of lage/trage ademhaling komt: dan kan het duiden op het (her)vinden van innerlijke balans. Rustig genoeg, maar ook actief genoeg om in actie te komen; indien nodig. Mensen die veel met praten en luisteren hebben, maken vaak gebruik van deze ademhaling.

Laag en traag
De ademhaling diep onderin de buik die rustig of zelfs traag is wordt vaak in verband gebracht met diepe ontspanning en meestal klopt dat ook. Mensen die deze ademhaling hebben, vooral als deze vanuit een eerdere, snellere en hogere ademhaling komt, zijn meestal wel ontspannen. Andersom werkt overigens ook: haal een aantal keren heel langzaam en diep vanuit de buik adem en je zult merken dat je als vanzelf meer ontspannen wordt.

Wat kun je ermee?
Ogenschijnlijk is het niet zo spectaculair om de ademhaling van mensen waar te nemen. Toch is dit een enorm goed hulpmiddel in gesprekken. Goede verkopers zijn op de hoogte en maken gebruik van deze kennis. Goed waarnemen kun je leren en het kan het verschil maken tussen harmonie of verstoring wanneer je de verschillende manieren van ademhalen en vooral de veranderingen daarin enigszins kunt duiden. Op die manier weet je wanneer je gesprekspartner opwinding (schrik, hebzucht, boosheid, enthousiasme) voelt, en wanneer juist niet. Met een goede timing kun je het gesprek vrij goed sturen, simpel door de ademhaling van je gesprekspartner waar te nemen.

Ook bij het spiegelen van je gesprekspartner kan het rapport snel en eenvoudig worden versterkt door ook de adem (enigszins) te spiegelen.

En uiteraard is het een handig hulpmiddel om te controleren hoe het met je gaat. Meestal weet je dat natuurlijk wel, maar het kan erg verrassend werken wanneer je dacht dat je redelijk ontspannen was en dan ontdekt dat je snel, oppervlakkig en hoog ademt. Je hiervan bewust zijn geeft je tevens de keuze om je ademhaling te reguleren. Zoals gezegd: een paar keer diep ademhalen kan al enorm veel rust brengen, terwijl expres snel en hoger ademen wat meer activiteit kan geven.

Loslaten
Een onderbelicht aspect van ademen is zuchten. Eenvoudig een of meer keren diep zuchten kan een scala aan spanningen laten afvloeien. Als je er een gewoonte van maakt een aantal keren per dag diep en vol overgave te zuchten, zul je merken dat je lijf meer ontspant, soepeler beweegt en adequater reageert. Daarnaast is het gewoon hartstikke lekker om af en toe eens hartgrondig te zuchten, al zal niet iedereen het waarderen wanneer je het doet als iemand anders aan het woord is op dat moment.

 


  • 0

Vergif, vergeven, vergeefs

Category : Blog

Het woord ‘vergeving’ wordt veel gebruikt in communicatieve therapievormen en in diverse spirituele stromingen.

  • Vergeven doe je voor jezelf
  • Vergeven maakt je vrij
  • Vergeven is loslaten

Et cetera

Zo zijn er tientallen kreten te vinden die met vergeven te maken hebben. Maar hoe doe je dat: vergeven? En waarom zou je het doen? En helpt het? Waartegen? Zomaar een paar vragen bij het begrip vergeving.

Makkelijker gezegd dan gedaan

En zoals met zoveel mentale en emotionele kwesties: het is soms lastiger dan het lijkt. “Je moet anderen vergeven” mag dan snel gezegd zijn: het is een ander verhaal om het ook werkelijk te doen. Waarom is het zo moeilijk om de dingen die ons zijn aangedaan in het verleden, of die we onszelf aandoen (jezelf vergeven is ook vergeven) los te laten en ons te richten op wat er nu plaatsvindt? Wat zorgt ervoor dat we vaak blijven vasthouden aan wrok, boosheid, verlangen naar rechtvaardiging, enzovoort? Is het een wraakzuchtige duivel in ons die niet zal rusten voordat degene die we niet kunnen of willen vergeven is gestraft?

Om een antwoord te krijgen op deze en andere vragen omtrent vergeving is het handig als je alle verhalen en verzinsels omtrent het begrip even laat voor wat ze zijn en te kijken naar wat het werkelijk is. En hoe moeilijk het kan zijn om te vergeven: de definitie van vergeving is erg eenvoudig.

Vergeving is besluiten je niet meer bezig te houden 
met datgene waarvoor je vergeving zoekt.

Vergeving of vergelding?

“Dus ik moet me maar gewoon omdraaien en [… dader, ouder, (ex)-partner, kind, werkgever, politicus, wie dan ook …] lekker laten wegkomen zonder dat hij/zij ooit wordt gestraft?”

Ja.

Anders zoek je geen vergeving maar vergelding.

“En als die ander nou gewoon verder gaat met zijn/haar daden?”

Dat is altijd mogelijk natuurlijk, en als het in je macht ligt om het te voorkomen: doen. Los daarvan heeft het niets met vergeving te maken maar met preventie. Bovendien ben je bezig met wat die ander moet doen of laten, en niet met jezelf. Dat staat lijnrecht tegenover loslaten.

Goeroe’s en wandtegeltwitteraars

“Maar je moet ‘de ander’ toch vol liefde in je hart kunnen sluiten als je hem/haar vergeeft?”

Vergeet voor eventjes alles wat je door de goeroe’s en wandtegeltwitteraars wordt verteld, en gebruik je gezonde emoties: wat wil je precies? Wil je verkering met degene waarvan jij vindt dat ze/hij je verkeerd heeft behandeld? Of wil je verder met je leven, zonder voortdurend met die ander bezig te zijn? Met andere woorden: wil je een roze wolk of je leven terug?

“Kan het niet allebei?”

Wellicht. Maar als dat niet kan, kun je maar beter kiezen. En daarin zit ook een mooie sleutel naar vergeving. In plaats van hopen dat de liefde eindelijk binnenstroomt, ga je actief aan het werk met keuzes maken.

“Nou, leuk zeg. Bedankt dat je het wilt delen. Heb je een concreet stappenplan?”

Laat dat nou net het geval zijn…

Stappenplan

  • Schrijf op wat je is aangedaan, door wie, onder welke omstandigheden en wat je er nog meer over kwijt wilt
  • Vraag je in gemoede af hoeveel energie, tijd en emotie je daar nog aan wilt besteden
  • Kies. Blijf met die ander bezig, of kies ervoor met de rest van je leven verder te gaan en geen aandacht meer aan de ander/diens daad te besteden
  • Telkens wanneer je merkt dat je emoties/gedachten afdwalen naar de ander/diens daad, zeg je in gedachten “ANNULEER” of “DELETE” of desnoods “BACKSPACE” (zolang je maar voelt dat je jezelf tot de orde roept) en maak opnieuw de keuze om met de rest van je leven verder te gaan

Een makkie dus?

Bepaald niet. Dit vergt oefening. Mijn ervaring is dat er eerst een hoop onmacht, wrok en nog wat emotionele verstoringen loskomen, pas daarna een beetje rust en nog wat langer daarna meer rust waarna het ineens duidelijk wordt en je de keuze steeds makkelijker kunt maken. Deze ervaring heb ik ook gezien bij de meeste mensen met wie ik deze techniek heb gedaan. Dus nee: niet gemakkelijk.

Maar wel concreet, zodat je houvast hebt en werkelijk iets kunt doen als je de zoveelste scheurkalenderspreuk over vergeving niet meer kunt horen of zien.