De kunst van het luisteren: metacommunicatie

Met luisteren kom je meer aan de weet dan met praten

 

 

Eén van de belangrijkste aspecten van communicatie is luisteren. Toch is goed luisteren één van de moeilijkste aspecten in communicatie. Dit komt voor een groot deel doordat er veel ruis en onrust in ons heerst en voor een ander deel doordat we te maken hebben met emoties en onzekerheid. Wanneer je goed luistert, stel je je open voor de ander, en veel mensen ervaren het als een zeer kwetsbare aangelegenheid om zich open te stellen. Wat er dan vaak gebeurt is dat er een beleefde uitdrukking wordt aangenomen, dat de woorden worden gehoord, maar dat ook onmiddellijk alles door filters wordt geleid om het allemaal maar zo comfortabel mogelijk binnen te laten komen en geen pijn, angst of andere negatieve emoties te hoeven ervaren. Hierdoor wordt een belangrijk deel van de boodschap gemist, en gebruiken we altijd maar een klein deel van de communicatie. Door je open te stellen lijk je weliswaar kwetsbaarder, maar je zult – na enige oefening – merken dat het uiteindelijk je eigen gevoel van kracht en macht is dat je beschermt, en dat dit niet afhankelijk is van wat de ander doet.

Boodschap en boodschapper scheiden
Metacommunicatie is overkoepelende communicatie; communicatie over het communiceren – het definiëren, benoemen, vaststellen en beschouwen van communicatie en gaat vaak over het scheiden van gevoel en gedachten. Door de boodschap te scheiden van de persoon die de boodschap uitdraagt of ontvangt, ben je al met metacommunicatie bezig. Wanneer iemand een gemene opmerking tegen je maakt, kun je die persoon een gemeen iemand vinden, of je kunt vinden dat die persoon een gemene opmerking maakt. Het is heel essentieel in communicatie om dat verschil goed te kennen. Mensen die goed kunnen luisteren kennen dit verschil uitstekend en houden er zoveel mogelijk rekening mee. Het vergt een goede introspectie maar na enige oefening heb je er al snel vaardigheid in.

Jouw filters
Alles wat je waarneemt met je ogen, oren en tastzin, gaat eerst door een laag filters heen voordat de informatie wordt gepresenteerd zoals wij ze meestal zien, horen en voelen. De tastzin is van deze drie zintuigen het minst onderhevig aan filters, met daaraan gekoppeld de smaak en reuk. Gevoel, smaak en reuk (en ook beweging) wordt vrij direct in de hersenen opgenomen en vrijwel ongefilterd doorgegeven.

Zien en horen echter, doorlopen talloze lagen voordat ze uiteindelijk ‘geschikt’ worden bevonden om gepresenteerd te worden aan het bewuste denken. Dat filteren gebeurt (gelukkig) allemaal onbewust en is vaak gebaseerd op de patronen zoals we die jaren geleden hebben ontwikkeld en al die tijd in stand hebben gehouden. Onthoud dat zowel jouw filters als die van je gesprekspartner kunnen maken dat er maar een klein deel van de werkelijke communicatie daadwerkelijk ‘binnenkomt’.

Triggers (Wat doet het met je?)
meestal krijg je allerlei impulsen, gevoelens, indrukken etc. tijdens een gesprek en ben je je daar niet van bewust. Dan kan het voorkomen dat je tijdens of na het gesprek een ondefinieerbaar gevoel houdt, terwijl je niet precies weet hoe dat komt.

Door je bewust te worden van je gevoelens en gedachten tijdens een gesprek, kun je ze erkennen, ‘parkeren’ en er eventueel later op terugkomen. Het belangrijkste is dat je ze herkent en er al dan niet iets mee doet. Daardoor hebben ze minder invloed op je. Alleen al het herkennen van je gevoel en gedachten en ze toestaan er te zijn, kan zeer rustgevend zijn. Op die manier blijf je gemakkelijker open.