Luisterkunde

 

Goed luisteren wordt als een zeer prettige eigenschap beschouwd. Mensen die goed kunnen luisteren – en dat ook laten merken, zijn gewilde gesprekspartners.

Dat komt waarschijnlijk omdat veel mensen liever praten dan luisteren, en er daardoor vaker praters dan luisteraars zijn.  Goed luisteren heeft een aantal voordelen. Naast de waardering die je van je gespekspartners krijgt, geeft het jezelf waarschijnlijk een prettiger gevoel dan wanneer je alleen maar praat en maar half luistert naar wat de ander zegt. En natuurlijk de meest voor de hand liggende reden: hoe beter je luistert, des te meer je hoort. Simpel, maar een van de meest veronachtzaamde aspecten in communicatie.

Schiet eens op, dan kan ik praten
Veel mensen kijken hun gesprekspartner aan, knikken of brommen ‘hm, tja,’ of: ‘Tjonge!’ en zitten intussen al in gedachten te formuleren wat zij zometeen willen gaan zeggen. Soms kun je dat zelfs aan mensen zien, wanneer ze signalen van ongeduld uitzenden, zoals met de vingers op de stoelleuning trommelen, over de schouder van de gesprekspartner heen staren, of zelfs op hun horloge kijken. Of gewoon midden in jouw relaas besluiten dat je nu wel lang genoeg aan het woord bent geweest, en er dwars doorheen gaan kakelen.

Dit is iets wat je gesprekspartner bewust of onbewust oppikt en het bepaald voor een groot deel de gelijkwaardigheid of het ontbreken daarvan in communicatie.

Actief luisteren
Een mooie en bruikbare vorm is het actief luisteren: niet alleen goed opletten, maar ook controleren of wat je dacht te horen ook werkelijk is wat er werd gezegd. Dit kun je bijvoorbeeld doen door vragen te stellen: “Hoe bedoel je precies?” of “Waar was dat, zei je?”
Met nog een stap verder maak je gebruik van parafraseren: het in eigen woorden samenvatten van wat de ander vertelt en checken of je het goed begrepen hebt. Dat begint dan ook vaak met: “Dus als ik het goed begrijp dan…” Waarop de ander de mogelijkheid heeft om dit te bevestigen, te ontkennen, te corrigeren of aan te vullen.

Extra voordeel
Naast het goed op de hoogte raken van veel meer dingen dan wanneer we alleen maar zouden praten, heeft luisteren nog een groot voordeel. Als je goed luistert, hoor je de toon van de ander veel beter. Ineens besef je dat er een andere betekenis kan bestaan bij iemand die zegt: “Wat grappig, dat jij altijd zoveel meemaakt. Daarbij is mijn leven maar saai.” Als je het letterlijk neemt, kun je denken dat degene die dit zegt het ook werkelijk grappig vindt. Als je beter luistert en aandacht besteedt aan dat kleine stemmetje binnenin, hoor je de werkelijke boodschap die soms wordt bedoeld: “Ik geloof geen bal van wat je vertelt.”

Voordelen genoeg dus. De gouden tip: Neem tijd om te luisteren, begin nu direct, en je zult onmiddellijk meer weten dan daarvoor.