Lichaamstaal – Sympathie veinzen. Lukt dat?

foto: Sydney Sims

Lichaamstaal is een complex geheel en het blijft riskant om al te stellige meningen te vormen over interpretatie van de diverse signalen. Toch kun je er goed gebruik van maken als je weet wat je wel en wat je beter niet kunt toepassen. Zo is er een aantal signalen dat je vrij eenvoudig kunt toepassen en waarmee je al vrij snel een verandering in de sfeer, de energie van een ontmoeting of gesprek kunt bewerkstelligen.

Het mooie van non-verbale communicatie is dat het lichaam nooit liegt. Natuurlijk leren politici en andere acteurs bepaalde houdingen en gebaren aan om bijvoorbeeld betrouwbaar over te komen bij hun publiek, maar als je goed kijkt zie je het voor wat het is: acteren. Wanneer je wilt dat je lichaamstaal goed aansluit bij de verbale communicatie, zodat de diverse houdingen en gebaren het gesproken woord versterken, zijn er veel mogelijkheden. Belangrijk is dat je meent wat je doet: dat je erachter kunt staan. Als je vriendelijkheid veinst, is dat te voelen. Als je daarbij de geveinsde vriendelijkheid ondersteunt met gebaren en houdingen die vriendelijkheid moeten uitstralen, krijg je geveinsde vriendelijkheid, met geveinsde lichaamstaal. Uiteindelijk voelt men dat. Misschien dat iemand niet altijd precies de vinger kan leggen op wat er misgaat, maar meestal heeft men de gedachte, het gevoel van: ‘Leuk allemaal, maar toch voelt het niet helemaal juist: er ontbreekt iets, of er klopt in elk geval iets niet.”

En ze hebben gelijk. Je kunt nog zo’n mooi en goed sluitend verhaal vertellen en daarbij de ‘goede’ lichaamstaal gebruiken: mensen voelen het als je er niet helemaal achter kunt staan. Het lijkt een beetje op ‘gefeliciteerd’ zeggen tegen iemand, terwijl je denkt: ‘Val toch dood’. Onder de verbale en non-verbale communicatie gaat namelijk altijd energie schuil, en die energie is de katalysator van de boodschap die wordt overgebracht.

Spelen dat je heel aardig bent, kun je dus (zeker op langere termijn) wel vergeten. Maar er zijn absoluut mogelijkheden om meer vriendelijkheid uit te stralen en van daaruit je verbale en non-verbale communicatie te versterken, zelfs bij situaties waarin je die vriendelijkheid aanvankelijk helemaal niet ervaart.

Hoe kom je dan aan die vriendelijkheid als je die vanaf het begin al niet voelt?

Daar is een effectieve techniek voor. Het leuke daarvan is dat het begint als een aangeleerde techniek, maar wanneer je die toepast krijg je – meestal al binnen enkele seconden – het ‘bijbehorende gevoel’.

Je kunt hiermee overigens prima oefenen zonder gelijk in het diepe te hoeven springen. Daarvoor haal je iemand voor de geest waarbij je in eerste instantie geen vriendelijkheid voelt. Het hoeft niet per se iemand te zijn die je hartgrondig haat, maar gewoon iemand waarvoor je geen sympathie hebt. Stel je die persoon zo duidelijk mogelijk voor, haal je alle kenmerken die je je kunt herinneren voor de geest in beeld, geluid, gevoel. Vaak helpt het om de situatie waarin je die persoon gewoonlijk ontmoet ook voor de geest te halen. Je zult merken dat er vrij veel bijzonderheden naar boven komen waarvan je niet wist dat je die had onthouden.

Meestal komen er ook positieve aspecten naar boven – direct of wat later. Dat heeft twee oorzaken:

  • je besteed aandacht aan iemand aan wie je normaal gesproken geen of minder aandacht zou besteden
  • je instelling is positief geladen: je wilt iets verbeteren, dus je toont bereidheid om dit te doen

Deze twee aspecten zijn – naast nog een aantal minder opvallende kenmerken – belangrijk om de positieve spiraal in gang te zetten. Eenmaal in gang gezet is het goed om de positiviteit te versterken door het in gedachten herhalen van deze aspecten. Neem dan de ruimte om te bedenken dat deze persoon een plekje op de aarde inneemt, samen met jou en vele anderen. Dat zo iemand ooit is begonnen als kind, en opgroeide, net als jij en toch anders. Op die manier haal je de scherpe kanten van je oordeel weg.

Als je de moeite neemt om dit te doen, zul je waarschijnlijk een volkomen ander gevoel bij die persoon hebben – de volgende keer dat jullie in dezelfde ruimte verkeren.

Ik zou zeggen: probeer het eens. Baat het niet, dan schaadt het niet.