Grappig

  • 1

Grappig

Category : Blog

 

In de taal verliezen woorden soms hun oorspronkelijke betekenis en worden ze op een geheel andere manier gebruikt dan waar ze oorspronkelijk voor waren bedoeld. Een voorbeeld is het het woord ‘fraai’, zoals dat oorspronkelijk als betekenis ‘mooi’ had. Iedereen kent weliswaar die betekenis nog wel, maar toch wordt het woord vaak gebruikt in de tegenovergestelde betekenis.

“Vergeet ik mijn sleutels; dat is ook fraai!”

Het woord ‘lekker’ is een ander voorbeeld, met als volledig geaccepteerde taalverkrachting: “Nou, daar ben je lekker mee.”

Een van de meest in het oog springende voorbeelden vind ik het woord ‘grappig’. Was het oorspronkelijk een synoniem voor ‘leuk’, ‘lollig’, ‘humoristisch’: tegenwoordig wordt het steeds meer gebruikt als aanduiding voor iets wat men helemaal niet zo grappig vindt, maar waar men nog een schijn van fatsoen probeert op te houden.

Ik kreeg ‘m laatst weer eens te horen van iemand, die ik net had verteld dat ik geen belangstelling had voor een gezellige bijeenkomst (niet zakelijk).

“Het is wel grappig,” zei die persoon. “Dat je communicatie doet en dan geen privécontact wilt.”

Afgezien van de logica en het verband die volkomen ontbreken in deze zin, valt het woord ‘grappig’ me onmiddellijk op. Vindt zo  iemand het echt grappig? Natuurlijk niet. Waarom dan toch dat woord en niet: “Belachelijk” of “vervelend” ?

Dat komt doordat er een beetje venijn achter zit, maar de spreker liever niet te duidelijk wil laten merken dat het hem of haar iets doet. Een schijn van niet-geraakt zijn. Je ziet het dan ook veel terug in discussies, waar bijna niemand zegt: “Ik voel me op het verkeerde been gezet door je inconsequente opmerkingen, want je zegt eerst het ene, en als ik erop in ga, het andere.” Maar waar het een “Grappig, hoe…” constructie wordt; “Grappig, hoe je eerst dit zegt, en vervolgens het andere.”

Wat de grappig-zegger eigenlijk zegt is: “Ik ben geraakt maar ik bijt nog liever mijn tong af dan dat ik dat toegeef, en bovendien wil ik de schijn hooghouden dat ik mezelf en het gesprek volledig in de hand heb, dus maak ik er een luchtig ‘grappig’ van, in plaats van de pissigheid die ik werkelijk voel.”

Met een beetje goed luisteren en lezen zie je de fonkelende oogjes en het opgetrokken lipje, hoor je de sissende ademhaling; nauw verholen, en ruik je een vleug ammoniak van de adrenaline die de ‘grappig-zegger’ door het bloed ruist van pure geraaktheid.

De verbeten grijns waarmee dan “Grappig toch, hoe jij…” gezegd wordt, vind ik dan wel weer grappig.

En dat raakt me. Ik geef het gewoon toe.

 


1 Comment

Laura Daggers de Koning

25 januari, 2013 at 10:48 am

Zo had ik ‘grappig’ nog niet bekeken, beluisterd. Even een kanttekening, hoe weet zo iemand dat de bijeenkomst ‘gezellig’ gaat worden? Da’s ook zo een woord wat te pas en te onpas gebruikt wordt. BTW funny column. Maar de door de Nederlandse taal gelardeerde Engelse woorden is weer een heel andere discussie.
groet Laura Daggers

Leave a Reply