“Hij keek naar boven, dus hij liegt”

  • 0

“Hij keek naar boven, dus hij liegt”

Category : Blog

Het belang van durven twijfelen aan je kennis en kunde

Eén signaal betekent praktisch niets in lichaamstaal. Je kunt er erg weinig mee en duiding volgt de 50/50 regel: het kan kloppen, en het kan fout zijn. 50 % kans dus, net zoals wanneer je een antwoord gokt op een ja/nee-vraag.

Mouwplukken = seks
Het nauwkeurig duiden van lichaamstaal vraagt meer dan het registreren van één of twee signalen. Daarmee gaat gelijk het ‘armen over elkaar is een afsluiting’ of ‘Ze plukt aan haar mouw, dus ze is seksueel geïnteresseerd’ volkomen mank. Meestal klopt er geen bal van, en de serieuze communicator trapt er niet in.

Iedereen verstaat lichaamstaal
Aan lichaamstaal is veel te zien, en met veel training is er tot op zekere hoogte ook wel een en ander te duiden. Dat kan enorm voordelig zijn, als aanvulling op de verbale communicatie. En iedereen gebruikt het. De meeste kinderen weten al dat ze niet om zakgeld hoeven vragen wanneer de ouder al vloekend en tierend door het huis stampt. En wanneer een hond met ontblote tanden staat te grommen, zijn er maar weinig mensen die op het beestje afstappen en gaan aaien.

Context, combinatie met andere signalen en frequentie
Voor het duiden van lichaamstaal (en andere vormen van non-verbale communicatie) echter, is meer nodig. Lichamelijke signalen krijgen pas betekenis in de context van andere signalen, de frequentie waarin ze plaatsvinden en de tijd die ze duren. Ook is het belangrijker om te zien wanneer een patroon van lichaamssignalen verandert, en in welke omstandigheden dat gebeurt.
En dan nog moet alles wat je waarneemt worden gekoppeld aan de verbale uitingen: is er congruentie (kloppen de signalen met wat de persoon zegt)? Of is er sprake van tegenstrijdige uitingen? Ook herhaling en intensiteit zijn belangrijk.

Te moeilijk dus?
Nee, zeker niet. Het vergt een flinke inspanning, een hoop geduld en een grote bereidheid om aan jezelf te durven twijfelen om het duiden van lichaamstaal onder de knie te krijgen, maar het loont zeer zeker de moeite! Iedereen kan het leren, de een wat sneller en beter dan de ander. Belangrijk is dat je bereid bent fout te zitten en dit ook altijd in gedachten houdt. Pas dan kom je met veel oefenen, studeren en onderzoeken voorbij het verjaardagsfeestjesniveau van “Hij zette zijn voet naar achteren, dus hij is bang.”

Kun je dan niets met één signaal?
Zeker wel. Sommige signalen staan (meestal) op zichzelf en kunnen best een goede aanwijzing zijn van wat er in de persoon omgaat. De zogeheten richtingaanwijzers van het lichaam bijvoorbeeld, zijn mooie voorbeelden: de voeten die naar de deur wijzen in plaats van naar de gesprekspartner, de jas die over jouw jas wordt gehangen terwijl de hele kapstok verder leeg is, het bij herhaling in doorgangen en deuropeningen gaan staan, zodat anderen moeten vragen om er langs te kunnen… dat zijn signalen die meestal direct iets vertellen over de persoon. Met de nadruk op ‘meestal’. Zo zijn er nog wel wat aanwijzingen en ze zijn handig en vaak ook vermakelijk om mee te werken. Wanneer je je echter wilt bekwamen in deze vorm van communicatie, raad ik je aan om te blijven leren, onderzoeken en twijfelen: dan heeft nieuwe informatie de kans om oude informatie te vervangen en blijf je niet hangen in de wereld waar iedereen voetbalkenner, communicatieadviseur of psycholoog is.

Blijf twijfelen
Ik ben 35 jaar beroepsmatig bezig met communicatie, waarvan een belangrijk deel non-verbaal, en het belangrijkste wat ik heb geleerd is dat ik er altijd naast kan zitten: dat is leerzaam en zo blijf ik scherp.

De leukte is belangrijk!
Natuurlijk is er niets tegen op de populaire duidingen, zolang ze als zodanig worden beschouwd. Het wordt pas een probleem als de huis, tuin en keukenduidingen voor waar en volledig worden aangezien of – nog erger – als professioneel worden gepresenteerd, en op basis daarvan belangrijke beslissingen worden genomen.
Het is vooral fijn als je plezier beleeft aan het leren duiden: en als je een onjuiste duiding kunt zien als een kans om weer meer te leren over dit zo boeiende aspect van communicatie. Lichaamstaal duiden is een feestje, en met een gezonde dosis zelftwijfel zelfs een feestje zonder kater.

 


Leave a Reply