Wat een handdruk vertelt: lichaamstaal

  • 0

Wat een handdruk vertelt: lichaamstaal

Category : Blog

Een aantal jaren geleden kreeg ik van iemand het verzoek om samen aan een communicatieproject te werken. Bij de kennismaking greep hij mijn uitgestoken hand, omvatte die met beide handen en veel kracht, pompte mijn arm iets van 10 seconden op en neer en liet toen één hand los om daarmee mijn elleboog vast te pakken in een ijzeren greep. Enthousiasme? Opwinding? Nervositeit?
We bespraken het project en onze mogelijke inzet. In het voordeel van de twijfel besloot ik om eerst nog wat meer informatie af te wachten: ik weet dat ik fout kan zitten met mijn interpretaties en niet van één signaal moet uitgaan. Tijdens het verdere gesprek en na wat doorvragen van mijn kant bleek dat hij eigenlijk wilde dat ik het project begeleidde, hij op afstand bleef en we elk de helft van de verdiensten zouden krijgen. Met andere woorden: ik zou de klus doen en hij niet. En ik was niet verrast: de handdruk had het me al duidelijk gemaakt. 

Aan de hand van een handdruk krijg je al flink wat informatie over iemand bij een eerste kennismaking. Geeft iemand een slap handje, of verbuigt hij je trouwring? Kijkt iemand je aan bij het handenschudden? Staat hij/zij recht tegenover je?

Kortom: er zijn veel signalen waar je op kunt letten. Een paar eenvoudige signalen kunnen je al veel vertellen over de persoon en jouw ontmoeting met hem of haar. Belangrijk hierbij is dat je een stevige foutmarge in je interpretaties hanteert: zonder de context (het gesproken woord, situatie, tijdstip, andere non-verbale signalen) is het niet waterdicht, maar zeker bruikbaar.

Zaken waarop je kunt letten:

handrechtsStand, richting en hoogte van de hand
In welke houding wordt de naar jou uitgestoken hand gehouden? Met de rug van de hand naar boven of juist met de handpalm naar boven? De eerste – met de handrug naar boven – komt wat dominanter over, de tweede – met de palm naar boven – ontvankelijker, uitnodigender. Een van de ongeschreven regels voor politici en andere beroepsacteurs is dat ze rechts van degene moeten staan wanneer ze een hand geven en dit wordt gefotografeerd. Op die manier komen ze altijd iets voor de ander te staan en is hun hand op de voorgrond. Dat straalt meer overwicht uit en de ander, die links staat (voor de kijker rechts), wordt hoe dan ook iets naar de achtergrond gedwongen en lichtelijk ‘ingesloten’. De leider staat dus rechts (voor de kijker links). Dat geeft wel eens komische effecten wanneer beide poseerders zich van deze truc bewust zijn en beiden rechts willen staan. Mocht je toch in de ondergeschikte positie komen, dan los je dat op door je andere hand over de handdruk heen te leggen: toch een beetje vooraan dus, waarop de eerste weer een andere hand op je schouder, elleboog of pols kan leggen en zodoende… et cetera: een prachtig poppenspel en een mooi voorbeeld van territoriumgebruik. En natuurlijk kun je de ondergeschikte positie uitstekend gebruiken om de ander bewust meer ruimte te geven, bijvoorbeeld wanneer je iets voor elkaar wilt krijgen.

Kracht, volheid en duur van de handdrukhandsterk
Geeft iemand een slap, koud, kort handje (alsof je een vis beetpakt)? Of juist een hartelijke, volle handdruk? Dit kan iets vertellen over de afstand die wordt gevoeld of bewust wordt gecreëerd. Los van beroepsmatige intenties (de chirurg of violist die erg zuining op zijn/haar handen moet zijn) zegt de kracht iets over de indruk die moet worden gewekt. Vooral wanneer een krachtige indruk zich voortzet in een pijnlijk bottengekraak. Ook voel je duidelijk het verschil tussen een volle handdruk die een paar seconden wordt aangehouden, en een licht aanbieden van de vingertoppen gedurende een halve seconde. Het eerste komt hartelijker, eerlijker en opener over; het tweede afstandelijker, geslotener en terughoudend. Ook hierbij zie je soms complete krachtmetingen, wanneer iemand een te stevige handruk geeft, de ander daarop reageert met meer kracht zetten, waarna de eerste er een schepje bovenop doet om de ander naar zich toe te trekken en de hand langer dan nodig vast te houden, waardoor de ander een ongemakkelijk gevoel en daardoor een ongemakkelijke houding krijgt. Vermakelijk om te zien en leuk om te bestuderen.

Tientallen signalen
Dit is slechts een kleine greep uit een zee van informatie. Zo zijn er nog veel meer signalen die je kunt waarnemen bij een handdruk: waar wordt de duim gehouden? Liggen hand, vingers en duim stil tijdens de handdruk? Op welke afstand staat iemand tijdens de kennismaking of tijdens het bezegelen van een afspraak? Waar wijzen de vingers naartoe? Wat is de context? En wat doet de rest van het lichaam: hoe is de stand van hoofd, schouders, voeten?
Het belangrijkste is je gevoel. Je hoeft geen lichaamstaaldeskundige te zijn om iets te herkennen aan een handdruk. Het enige wat je hoeft te doen is je aandacht op die handdruk richten en te letten op welk gevoel je krijgt, wat soms best lastig is als je tegelijkertijd ook graag de naam van je gesprekspartner goed wilt verstaan en onthouden. Maar met enige oefening heb je er een prachtig stuk gereedschap bij, dat je veel tijd, geld en humeur kan besparen. Handig bij sollicitaties, zakelijke besprekingen en alle andere situaties waarbij het prettig is om je gesprekspartners beter te leren kennen. Gekoppeld aan de rest van de verbale en non-verbale communicatie zeer bruikbaar!

 

 


Leave a Reply